ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ 6 ΛΑΘΗ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΜΠΟΔΙΖΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΕΤΕ ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ ΣΑΣ;

Θα έχετε σίγουρα καταλάβει άν ρίξατε ήδη μια ματιά στις άλλες αναρτήσεις μου οτι τα "Λάθη" είναι ένα απο τα αγαπημένα μου θέματα. Σε όλα αυτά τα χρόνια της ζωής μου ένα μεγάλο μάθημα που ούτε το σχολείο μπόρεσε να μου δώσει είναι ότι τα λάθη μπορεί να σε φέρουν είτε πιο κοντά στην ευτυχία ή στην απόλυτη απόγνωση.

Αυτά τα λάθη υποσυνείδητα ή συνειδητά καθορίζουν το μέλλον. Και ξέρετε ποιο είναι το πιο φοβερό; Ότι συνεχίζοντας να αναπαράγουμε αυτά τα λάθη, καταστρεφόμαστε ενώ όλα τα υπόλοιπα γύρω μας μας φαίνονται να πηγαίνουν αρμονικά!

Φυσικά κάτι για το οποίο όχι μόνο σαν κουλτούρα, αλλά και σαν άνθρωποι ξεχνάμε ή δεν έχουμε καλλιεργήσει ακόμα στον βαθμό που είναι απαραίτητο είναι ότι εμείς ευθυνόμαστε για το ποια θα είναι η εξέλιξή μας. Αυτό βασίζεται σε μια θεωρία που ανακαλύφθηκε μεν πολύ παλιά , αλλά με τα σημερινά δεδομένα φαίνεται ότι την βρίσκουμε μπροστά μας όσο και αν χρησιμοποιούσαμε την πρόσκαιρη φαινομενική ευμάρεια που νομίζαμε ότι ζούσαμε τα τελευταία μεταπολεμικά χρόνια.

Η θεωρία αυτή λέγεται ”Locus of Control” και ανακαλύφθηκε από τον Julian B Rotter το 1954. (Πηγή: http://en.wikipedia.org/wiki/Locus_of_control).

Μας λέει ουσιαστικά ότι αν πιστεύουμε ότι για όλα ευθύνονται τα πράγματα έξω από εμάς, τότε ανήκουμε στην κατηγορία του "external locus of control". Αν όμως πιστεύουμε ότι μέσα μας βρίσκονται οι λύσεις αλλά και οι επιλογές που καθορίζουν την έκβαση των πραγμάτων τότε μιλάμε για "internal locus of control".

Με βάση την θεωρία αυτή, κάποια από τα λάθη που συνήθως ασυνείδητα και ευσυνείδητα κάνουμε είναι:

1)      Να καθυστερήσουμε κάτι σημαντικό μέχρι να βρούμε «ελεύθερο χρόνο».

2)      Να απομονωθούμε όταν είμαστε δυστυχείς, γιατι απλά δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε ότι άλλο είναι να θέλεις λίγο χρόνο για τον εαυτό σου και άλλο να κλείνεσαι σε ένα δωμάτιο ή να ξαπλώνεις σε έναν καναπέ για πολλές μέρες!

3)      Να παραλείψουμε να κάνουμε μια μικρή αλλαγή, επειδή πιστεύουμε ότι μια πιο μεγάλη είναι απαραίτητη.

4)      Να αναβάλλουμε κάτι σημαντικό μέχρι να νοιώσουμε καλύτερα, να χάσουμε κιλά, να πάρουμε προαγωγή μπλα μπλα μπλα.

5)      Να ξοδεύουμε λίγο ή πολύ χρόνο στο να σκεφτόμαστε το πριν και το μετά.

6)      Και τέλος και εξίσου πολύ σημαντικό: Να αφιερώνουμε όλη μας την ζωή να κάνουμε τους άλλους ευτυχισμένους ξεχνώντας τι ορίζεται σαν προσωπική ευτυχία και πως θα την υποστηρίξουμε καλύτερα!

Ταυτίζεστε με κάποιο από αυτά; Είστε σε θέση να ξεκινήσετε μια μικρή αλλαγή; Τότε είστε πιο κοντά στο να ανήκετε στην κατηγορία internal locus of control. Αυτό συνεπάγεται περισσότερη υπευθυνότητα, άρα περισσότερη ευτυχία. Το ζήτημα είναι όμως ποια προβλήματα λύνετε ΑΜΕΣΑ με το να υιοθετήσετε διαφορετικούς τρόπους και συμπεριφορές;

Δεν φαντάζεστε πόσο καλύτερα μπορεί να νοιώσει κάποιος όταν πετάξει κάποιο από αυτά τα «σκουπίδια» που τον καθυστερούν από το να σκέφτεται και να πράττει στο μέγιστο δυνατό. Μην χάνετε άλλο χρόνο να σκέφτεστε για αυτά που δεν έχετε, και αρχίστε να γνωρίζετε καλύτερα ΤΙ έχετε καταφέρει ως τώρα. Καλύτερη απόδοση με λιγότερη ευτυχία δεν συμβαδίζουν.

Συνδεθείτε μαζί μου στο Linkedin και στο Facebook για να με ρωτήσετε περισσότερα.

Δημήτριος Μόρφης
 

Ψυχολόγος - Σύμβουλος Εργασίας - Φοιτητής MBA

E: dimitrmorfis@gmail.com

Linkedin: https://www.linkedin.com/pub/dimitrios-morfis/91/434/3aa

PARENT ALERT: ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΔΕΡΦΑΚΙ-ΜΕΛΟΣ ΝΑ ΜΗΝ ΕΞΕΛΙΧΘΕΙ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ!

To καλωσόρισμα ενός δεύτερου παιδιού στην οικογένεια είναι μια είδηση που σίγουρα ενθουσιάζει και χαροποιεί, παράλληλα όμως είναι μια κατάσταση στην οποία ωριμάζει η αγωνία της προσαρμογής στο καινούργιο.  Αν το δει κανείς από τη σκοπιά των γονιών, τότε θα πάρει απλά μια μικρή γεύση του πώς είναι να ξαναμπαίνουν στη διαδικασία να φέρουν στον κόσμο ένα ακόμα τρυφερό πλάσμα, προετοιμάζοντας το έδαφος με ασφάλεια και σωστή οργάνωση. Αν το δει όμως από τη σκοπιά του πρωτότοκου παιδιού, το οποίο καλείται να πάρει μια συγκεκριμένη γραμμή, πολύ διαφορετική από τη ρουτίνα που έχει συνηθίσει, τότε θα παρατηρήσει ότι δημιουργούνται κάποια σοβαρά ζητήματα, που θα καθορίσουν ουσιαστικά τη δική του συναισθηματική εξέλιξη ανάλογα με το πώς θα χειριστούν οι γονείς τη συμπεριφορά του αλλά και την σκέψη του.

Εσείς κάνετε αυτά τα λάθη;

Για παράδειγμα το ζήτημα της υποδοχής του μικρότερου μέλους αυτόματα δημιουργεί και θέματα σύγκρισης. Πάνω στην έκπληξη και τον ενθουσιασμό πολλοί γονείς ξεχνούνε ότι το μεγάλο παιδί διαισθάνεται αμέσως ότι η προσοχή και το ενδιαφέρον δεν είναι πλέον αποκλειστικά επάνω του, αλλά επικεντρώνεται σε άλλες συζητήσεις, με διαφορετικό ύφος και  με ειδική διευθέτηση του χρόνου και του χώρου του σπιτιού. Αυτό φαίνεται πιο έντονα όταν του ανακοινώνεται ότι θα πρέπει να λάβει και εκείνο ουσιαστικό ρόλο στην υποδοχή του καινούργιου αδερφιού.

Οι γονείς μέσα στις άλλες υποχρεώσεις και τρεξίματα καλούνται λοιπόν να βοηθήσουν στην προσαρμογή του μεγάλου παιδιού στην νέα πραγματικότητα. Η πιθανή ζήλεια που μπορεί να προκύψει αλλά και η άρνηση της μη αποκλειστικότητας είναι ικανά να φέρουν έντονες συζητήσεις και καβγάδες, που μπορούν να μετατρέψουν την ευχάριστη προετοιμασία σε εφιάλτη.

Οι κουβέντες που αναφέρουν κάποιοι γονείς όπως «πρέπει να σωπάσει, έχουμε πολύ σοβαρά πράγματα να κάνουμε μέχρι να έρθει το μωρό» ή «καλά δεν καταλαβαίνει και το δικό μας άγχος;» ή ακόμη «που πήγε το καλό και ήσυχο παιδί που ξέραμε ως τώρα;», περισσότερο εντείνουν την ανησυχία και τη νευρικότητα σε όλη την οικογένεια παρά καθησυχάζουν. Όχι, δεν είναι δυνατόν να αγνοηθεί ότι υπάρχει ένα ακόμα παιδί, το οποίο είναι αδύνατον να σωπάσει ή να είναι στην αφάνεια για 9 μήνες για να υποδεχθεί με ευγένεια και καλοσύνη μια καινούργια παρουσία.

Δεν τα καταφέρνετε; Ορίστε 5 τρόποι για να ομαλοποιήσετε την προσαρμογή

Συστήνεται λοιπόν στους γονείς να οργανώσουν το πρόγραμμά τους με τέτοιο τρόπο που θα εξομαλύνουν τη φυσιολογική ανησυχία του πρωτότοκου, κάνοντας τον ένα ενεργό, χαρούμενο οργανισμό που θα ενισχύσει τον ερχομό του καινούργιου παιδιού.

Αυτές ενδεικτικά είναι:

• Συμμετέχοντας το μεγαλύτερο παιδί μέσα στη μέρα στη συζήτηση για την προετοιμασία και για το μωρό που θα έρθει, του δείχνουμε ότι δεν υπάρχει καμία πρόθεση να αγνοηθεί η παρουσία του. Αυτό μπορεί να γίνει με το να το αφήνουμε να κάνει ερωτήσεις, να διαβάζουμε μαζί του σχετικά παραμύθια και να συζητάμε για το πώς μπορεί και κείνο με τον τρόπο του να βοηθήσει στην καινούργια γέννηση.
• Παράλληλα, η ενεργή παρουσία ενισχύεται με την απόδοση ρόλου στο μεγάλο παιδί, τόσο σε σχέση με την προετοιμασία όσο και σε σχέση την ημέρα που θα έρθει το μωρό. Για παράδειγμα το βοηθάμε να αναλάβει την ετοιμασία του δωματίου, την αγορά κάποιων δώρων και το πώς θα βοηθήσει τους γονείς την ημέρα της γέννησης.
• Προσπαθούμε να διατηρήσουμε όσο γίνεται την παλιά ρουτίνα του μεγαλύτερου παιδιού, δίνοντας έμφαση στα πράγματα που ευχαριστιέται περισσότερο. Αν και αυτό δεν είναι πολλές φορές αρκετό, εντούτοις οι γονείς θα πρέπει να φιλτράρουν σωστά ποιες δραστηριότητες πρέπει να κρατήσουν και ποιες πρέπει να ελαττώσουν ώστε να υπάρχει μια ισορροπία. Είναι σημαντικό επίσης να συμμετέχουν και οι δύο γονείς στην παλιά ρουτίνα. Όπως μια βόλτα στο πάρκο και όταν δεν γίνεται τουλάχιστον να το κάνουν εναλλάξ. Δεν θα θέλατε να ακούσετε το μικρό ή τη μικρή σας να λέει: «Μπαμπά γιατί η μαμά δε με παίρνει πλέον βόλτα στο πάρκο και με πας όλο εσύ»;
• Επιπλέον η διατήρηση της ρουτίνας είναι εξίσου καθοριστική και στο θέμα της διατήρησης του χώρου. Αν δεν υπάρχει άλλος χώρος να φιλοξενήσει το καινούργιο μέλος, τότε θα πρέπει να σεβαστούμε τη γνώμη του μεγαλύτερου παιδιού στο τι θέλει να διατηρήσει, τι δεν θα το πείραζε να αλλάξει, αλλά και τι θα μπορούσε να βελτιωθεί και να προστεθεί με τον καλύτερο τρόπο στον υφιστάμενο «δικό του χώρο» με αφορμή τον ερχομό του αδερφού.

Και κάτι τελευταίο πολύ ουσιαστικό: Δεν είναι δυνατόν να μην έχει το δικαίωμα το μεγάλο παιδί να συμμετέχει στη διαδικασία της γέννησης με την παρουσία του. Μπείτε και λίγο στην θέση του. Θα νοιώθατε καλύτερα αν ήσασταν στο νοσοκομείο την ημέρα του τοκετού ή αν άνοιγε ξαφνικά η πόρτα και έμπαινε το καινούργιο μέλος «ουρανοκατέβατο» σαν να το έφερε κάποιος με το έτσι θέλω;

Τα συμπεράσματα δικά σας...

(Το συγκεκριμένο άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Baby Sitter on Call , στο ηλεκτρονικό τεύχος Οκτωβρίου, με την ευγενική χορηγία της Medstar Medical Services Cyprus. Ευχαριστώ πολύ τους χορηγούς μου!)

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ: 

1) http://www.babysitteroncall.com.cy/el/%CE%B1%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B1-2/753-parent-alert-new-sibling.html

2) https://www.facebook.com/pages/Medstar-Medical-Card/164692390352775

Από τον Δημήτριο Μόρφη

Ψυχολόγος - Φοιτητής MBA

E: dimitrmorfis@gmail.com

Linkedin: https://www.linkedin.com/pub/dimitrios-morfis/91/434/3aa

ΝΑ ΣΥΓΧΩΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ Η ΝΑ ΜΗΝ ΣΥΓΧΩΡΕΙ;

Στο πέρασμα των χρόνων, το θέμα της συγχώρεσης έχει αντιμετωπιστεί πολύ σοβαρά τόσο από την ψυχολογική και την θρησκευτική του πλευρά, όσο και από την κοινωνιολογική του. Γενικά πάντως είναι προφανές ότι όπως είναι δύσκολο να συγχωρήσουμε, έτσι και είναι δύσκολο να συζητούμε θέματα σχετικά με την συγχώρεση.

Ποιοι είναι οι λόγοι που είναι τόσο δύσκολο να συγχωρήσουμε;

Από ό,τι δείχνουν διάφορες μελέτες, φοβόμαστε να συγχωρήσουμε επειδή νομίζουμε ότι με αυτόν τον τρόπο δεν θα εκφράσουμε τα συναισθήματα θυμού ή άλλα αρνητικά συναισθήματα που τρέφουμε για τον άλλον. Πως μπορούμε να δικαιολογήσουμε τον θυμό μας για κάποιον αν τον έχουμε ήδη συγχωρήσει; Η ευθύνη είναι διπλή, και στον εαυτό μας και στο άτομο που καλούμαστε να συγχωρέσουμε. Το βάρος, δύσκολο…

Και έπειτα… κάποιος πρέπει να είναι υπεύθυνος. Γιατι να βρεθούμε εξάλλου στην θέση να μισήσουμε τον εαυτό μας, ή να το μετανιώσουμε αν δεν δείξουμε ποιο είναι το δίκαιο και ποιο το άδικο;

Για να καταλάβουμε πόσο δύσκολη ή εύκολη είναι συγχώρεση, μπορούμε να δούμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα συγγενών, των οποίων τα αγαπημένα πρόσωπα έχουν δολοφονηθεί από έναν ήδη καταδικασμένο σε θάνατο. Σε άρθρο της Washington Post, αναφέρθηκε η μαρτυρία μιας μητέρας , που δήλωσε ότι « Σκότωσε το παιδί μου, αλλά δεν θέλω να πεθάνει». Και το ερώτημα εδώ είναι : Μπορείς τελικά να συγχωρέσεις έναν δολοφόνο; ένα βιαστή ενός παιδιού; Σε έρευνα που έγινε αποδείχθηκε ότι η μητέρα αυτή αποκάλυψε ότι το να τρέφει συναισθήματα μίσους, δεν θα την βοηθούσαν να αντιμετωπίσει την λύπη και το δικό της πένθος για την απώλεια. Αποφάσισε λοιπόν να δώσει άλλη κατεύθυνση στα συναισθήματά της, χωρίς να σημαίνει ότι αποδέχθηκε την αποτρόπαια πράξη του δολοφόνου του παιδιού της.

Πέρα από παραδείγματα σαν αυτά η κοινωνία μας δεν είναι έτοιμη να συγχωρεί . Παρόλα αυτά ζητούμε από τα παιδιά μας να μάθουν να συγχωρούν. Πιθανόν επειδή η παιδική τους ηλικία δεν τους επιτρέπει να κρατούν μέσα τους αρνητικά συναισθήματα, αν και αυτό είναι ουτοπία γιατι απλά και εκείνα είναι άνθρωποι. Η κοινωνία λοιπόν επιβάλλει στα παιδιά να μάθουν να συγχωρούν, αλλά να αναγνωρίζουν από την άλλη τα δικά τους λάθη, χωρίς να ενισχύουν τις δικές τους επιτυχίες, ή παίρνοντάς τες απλά ως δεδομένες. Μήπως κάπου εκεί ξεκινάει το πρόβλημα, από την στιγμή που η συγχώρεση συνδέεται με το κόστος του να καταπιέσουμε τα δικά μας συναισθήματα;

Η επιστημονική κοινότητα δεν είναι υπεύθυνη για να επιλέξουμε αν θα συγχωρήσουμε ή όχι κάποιον. Ο καθένας είναι υπεύθυνος έτσι κι αλλιώς για τον εαυτό του και τις επιλογές του. Μπορούμε όμως να αναφέρουμε μέσα από αποδεδειγμένα στοιχεία που μας δίνει η επιστήμη, του να συγχωρείς για την υγεία μας:

1) Η συγχώρεση μπορεί να είναι λυτρωτική, ενώ η έχθρα και η επιθετικότητα μπορούν να οδηγήσουν σε μια σειρά από προβλήματα ψυχικής υγείας.

2)  Η εκδίκηση είναι το άλλο άκρο της συγχώρεσης. Καταναλώνει πολύ ενέργεια, αφήνει πολλά ψυχικά κατάλοιπα, χωρίς να είναι σίγουρο το αποτέλεσμα που επιθυμεί το άτομο το οποίο εκδικείται.

Κανείς δεν μπορεί να πει αν η εκδίκηση ή η συγχώρεση είναι σωστό ή λάθος. Το σίγουρο είναι ότι το μίσος μπορεί να καθορίσει μεγάλο κομμάτι της ψυχικής υγείας του κάθε ατόμου. Το μίσος θα κρίνει τις μελλοντικές του πράξεις και τον τρόπο που θα αντιμετωπίσει τις δυσκολίες, διατηρώντας παράλληλα έναν σωστό τρόπο εκτόνωσης των συναισθημάτων του.

Το να συγχωρούμε δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε την λάθος πράξη του άλλου, ούτε ο,τι υποχωρούμε. Η συγχώρεση μας δείχνει τον δρόμο για να εκτονώσουμε με ωριμότητα και ψυχραιμία τα έντονα συναισθήματα που μπορεί να νοιώθουμε για κάποιον που με αποδείξεις έχει ευθύνη. Πέρα όμως από την δική του, έχουμε και μεις την δική μας ευθύνη για το άτομό μας. Και φαίνεται ότι η συγχώρεση μπορεί να γίνει ένα όχημα για να απελευθερωθούμε από το βάρος του μίσους και των άλλων δύσκολων συναισθημάτων που το συνοδεύουν στο δικό μας μέλλον…

Δημήτριος Μόρφης

Ψυχολόγος - Φοιτητής MBA

Email: dimitrmorfis@gmail.com

Facebook: Dimitris Morfis

ΦΛΕΡΤ ։ ΤΕΧΝΙΚΗ Ή ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΨΥΧΗΣ;

Φταίει η άνοιξη, η διάθεση, μπορεί να φταίνε και όλα. Το καλοκαιράκι έρχεται και η τάση για φλερτ αυξάνεται, παρά τις δύσκολες συνθήκες.

Αν δεν κάνω λάθος το φλερτ είναι γαλλική λέξη. Από μικρός άκουσα τόσα πολλά πράγματα για το πώς πρέπει να γίνεται το φλερτ, που ζαλίστηκα. Πως μπορείς να βελτιώσεις την εξωτερική σου εμφάνιση για να είσαι ερωτεύσιμος, ποιες είναι οι σωστές και ποιες οι λάθος ατάκες, βρες τα διπλά μηνύματα, τρόποι για να φλερτάρεις σεξουαλικά κλπ κλπ... Είναι σαν να ανοίγεις την τηλεόραση, να μην έχεις αποφασίσεις σε ποιο κανάλι θα αφιερώσεις τον χρόνο σου. Στο τέλος καταλήγεις μπερδεμένος και δεν κάνεις τίποτα.

Θα μου άρεσε να βάλω μια άλλη προσέγγιση στο τραπέζι: Είναι υποχρεωτικό το φλερτ να έχει πάντα την ίδια κατάληξη; Φλερτάρουμε δηλαδή για να κατακτήσουμε κάποια ή κάποιον; Χρησιμοποιούμε το φλερτ ως τεχνική για να γνωρίσουμε τον απόλυτο έρωτα;

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχει αποδειχθεί στατιστικά ότι χρησιμοποιούν το φλερτ σαν έναν μηχανισμό για να προσεγγίσουν τον άλλον με σκοπό την σύναψη μιας σχέσης. Γιατί όμως υπάρχουν φορές που αποτυγχάνουν να καταφέρουν τον στόχο τους;

Ο λόγος είναι επειδή το φλερτ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Για να είναι αυθεντικό, θα πρέπει να γίνεται χωρίς σκοπιμότητα. Όπως και η πίστη, στην οποία αναφέρθηκα σε παλιότερο άρθρο.

Ποιος μπορεί να πετύχει με το φλερτ; Αυτή ή αυτός που θα το κάνει όχι για να εκμεταλλευτεί την ανάγκη ή τις αδυναμίες του άλλου, αλλά επειδή πιστεύει σε αυτό που λέει χωρίς να περιμένει κανένα αποτέλεσμα! Μάλιστα. Αυτό είναι το κυριότερο λάθος των ανθρώπων που φλερτάρουν. Έχουν το άγχος ότι θα πρέπει να φέρουν κάποιο αποτέλεσμα, διαφορετικά μπορεί να πληγεί η αυτοπεποίθησή τους. Σε περίπτωση αρνητικής τροπής, δηλαδή όταν το άτομο που το φλερτάρουν δεν επιθυμεί ή αρνείται να είναι στο ίδιο μήκος κύματος με το άτομο που φλερτάρει, ο τελευταίος μπορεί να πέσει σε στεναχώρια και κατάθλιψη,  αν ειδικά ποθεί πολύ ένα πρόσωπο.

Πως θα σας φαινόταν να φλερτάρατε κάποια ή κάποιον με την αλήθεια σας, μόνο για μια στιγμή και να φεύγατε από το σημείο χωρίς να περιμένετε τίποτα; Να μένατε με την γλυκιά ανάμνηση ότι μοιραστήκατε μια στιγμή που θα μείνει για πάντα σαν μια από τις ωραιότερες και πιο αυθεντικές στο μυαλό;  Ίσως μια τέτοια εμπειρία να βοηθούσε να βγάλετε αρκετά συμπεράσματα για το πώς θα εμφανίζεστε σε κάποιον ακριβώς όπως ακριβώς είστε και νοιώθετε, και όχι όπως σας έμαθαν κάποιοι άλλοι.

Γι’ αυτό λοιπόν την επόμενη φορά που θα αναρωτηθείτε τι κάνατε λάθος στον τρόπο προσέγγισής σας, θυμηθείτε για ποιόν σκοπό είπατε ένα συγκεκριμένο κοπλιμέντο. Αν δεν μπορείτε να σκεφτείτε κάποιον σκοπό ή κάποιον λόγο, και το κάνατε επειδή έτσι σας βγήκε, τότε πιθανόν να είστε σε καλό δρόμο. Προχωρήστε λοιπόν μπροστά, κι’ ας είστε λίγο ντροπαλοί ή ντροπαλές.. Ποιος ξέρει; Το αυθεντικό φλερτ πιθανόν να κρύβει και λίγο ντροπαλότητα. Και η ντροπαλότητα αυτή από μόνη της να εκτιμηθεί μαζί με τον υπόλοιπο χαρακτήρα και το σεβασμό που έχετε στον εαυτό σας και στους άλλους…

Δημήτριος Μόρφης

Ψυχολόγος - Φοιτητής MBA

Email: dimitrmorfis@gmail.com

Facebook: Dimitris Morfis

ΦΙΛΟΙΣ ΕΥΤΥΧΟΥΣΙ ΚΑΙ ΔΥΣΤΥΧΟΥΣΙΝ Ο ΑΥΤΟΣ ΙΣΘΙ (Περίανδρος, 668-584 π.Χ.)

Δυσκολεύτηκα να ξεκινήσω να γράφω αυτό το άρθρο. Για μας τους ψυχολόγους αποτελεί χρέος στα πλαίσια της επιστήμης της κοινωνικής ψυχολογίας να αναλύουμε θέματα που αφορούν όλες και όλους μας. Πόσο μάλλον όταν το προσωπικό-κοινωνικό μπλέκει με το επιστημονικό-ψυχολογικό.

Η φιλία είναι ένα πολύ δύσκολο θέμα και η διαδρομή της σε κάθε άνθρωπο που την έζησε και την ζει, σε όποια μορφή και αν την βιώνει, είναι κάτι παραπάνω από μια λέξη που όταν την ακούμε πιθανόν να σκεφτόμαστε αρχικά κάτι ευχάριστο.

Πολλά άρθρα, που έχουν γραφτεί για την φιλία, μας γεμίζουν με δύναμη και πίστη. Αυτό το οποίο εμπεριέχουν μέσα τους είναι η βαθύτερη ανάγκη ενός ανθρώπου, όχι απλά να μην είναι μόνος, αλλά να εμπιστευτεί το ίδιο το ανθρώπινο είδος στο οποίο ανήκει.

Η παρέα με την φιλία είναι δύο πολύ διαφορετικά πράγματα κατά την γνώμη μου. Στην παρέα δεν είναι απαραίτητο να ανοίξεις την ψυχή σου όπως σε έναν φίλο. Εκτός αν έχετε ως παρέα δοκιμαστεί στα δύσκολα και σας κρατάει μαζί μια δύναμη που δεν μπορείτε να την εξηγήσετε. Τα υπόλοιπα είναι ένας απλός καφές, μερικά αστεία, χαλαρός χρόνος, συζήτηση πάνω σε θέματα ουσιαστικά, αλλά όχι απαραίτητα προσωπικά.

Θα βασίσω το άρθρο αυτό πάνω στο ρητό του αμερικανού δημοσιογράφου Walter Winchell: «Πραγματικός φίλος είναι αυτός που έρχεται κοντά όταν ο άλλος κόσμος απομακρύνεται..»

Η απόδειξη της πραγματικής φιλίας είναι μια διαδικασία που δεν τελειώνει. Πόσο μάλλον όταν οι μέρες ευτυχίας και ανεμελιάς λιγοστέψουν. Η φιλία που αρχίζει να βγαίνει σιγά σιγά από την αυταπάτη ότι όλα θα είναι ρόδινα, έχει ελπίδα να επιζήσει…

Ποιος είναι ο πραγματικός φίλος;

1)      Αυτή/αυτός που ο καθένας μας θέλει να πιστεύει και νοιώθει ότι θέλει να είναι για εκείνον. (γιατι φυσικά όλες και όλοι μας έχουμε δικαίωμα να ορίζουμε την φιλία όπως επιθυμούμε, ανεξάρτητα αν θα σπάσουμε ή όχι την κκελέ μας..)

2)      Αυτή/αυτός που έμπρακτα αποδεικνύει ότι μπορεί να μας σταθεί στα δύσκολα, χωρίς να περιμένει τίποτα πίσω. Εξάλλου η αξία της πραγματικής φιλίας προσπερνάει τον υλισμό της ανταπόδοσης.

3)      Αυτή/αυτός που έχει ξεκαθαρίσει από την αρχή μέσα της/του ότι δεν θα κάνει μια φιλία με σκοπό ή επιδίωξη αργότερα να γίνει μια σχέση. (Αν είναι φίλος η φίλη μόνο για να περνάτε καλά, τότε γιατι ασχολείστε με έννοιες όπως η φιλία; Kάντε απλά παρέα ή μια άλλη είδους σχέση ρε παιδί μου…)

4)      Αυτή/αυτός που θα πιστέψει ότι είσαι ο ίδιος άνθρωπος, ο ίδιος φίλος ακόμα και όταν σε δει με άλλο πρόσωπο. Ο πραγματικός φίλος που πληγώνεται, έστω και αν χρειάζεται χρόνο να συνέλθει, δεν ξεχνά τι σημαίνεις για εκείνην ή για εκείνον, και ότι είσαι ο ίδιος άνθρωπος που μοιραστήκατε και περάσατε μαζί πολλές δύσκολες αλλά και ευχάριστες στιγμές. Επομένως έχει το θάρρος και την πίστη να επιστρέψει ακόμα και αν απομακρυνθεί…

5)      Τέλος αυτή ή αυτός που θα δεχθεί τον κόσμο σου όπως είναι και θα τον σεβαστεί όπως σέβεσαι και συ τον δικό της ή τον δικό του. (πολύ δύσκολο, κι όμως τόσο σημαντικό…)

Θα σταματήσω εδώ. Το θέμα δεν θα εξαντληθεί ποτέ. Αν θεωρείτε ότι είστε καλός φίλη ή καλή φίλη για κάποιον, δώστε την ευκαιρία να αποδεχτείτε αυτό που είναι χωρίς να επιβάλλεστε. Αν θεωρείτε κάποιον καλό φίλο ή καλή φίλη, τότε μην βιαστείτε να συμπεράνετε ότι έχετε βρει το απόλυτο… όσος χρόνος κι αν περάσει…Γιατι η απόλυτη φιλία δεν κατοχυρώνεται με το πόσα χρόνια γνωρίζεις τον άλλον.. Απλό στην θεωρία, δύσκολο στην καθημερινή πράξη….

Δημήτριος Μόρφης

Ψυχολόγος - Φοιτητής MBA

Email: dimitrmorfis@gmail.com

Facebook: Dimitris Morfis

ΜΠΟΡΕΙ Η ΠΙΣΤΗ ΝΑ ΜΑΣ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΕ ΚΑΛΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ;

Καταρχήν να ξεκαθαρίσω ότι πιστεύω πολύ στο Θεό και στην θρησκεία ως χριστιανός ορθόδοξος. Για τους δικούς μου λόγους, με τα δικά μου στοιχεία, με τις δικές μου αποδείξεις. Η θρησκεία κατά την γνώμη μου είναι κάτι το πολύ προσωπικό, το οποίο με τα κατάλληλα καλλιεργημένα συναισθήματα οδηγεί στην ομαδικότητα, στην αλληλεγγύη, στην κοινωνία.

Η πίστη είναι κάτι που υπάρχει σε όλους μας. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην πιστεύει. Ακόμα και ο άθεος πιστεύει σε κάτι. Για εκείνον το να επιλέξει να μην πιστεύει αποτελεί μια ισορροπία στην δική του ψυχολογία.

Στις άγιες αυτές μέρες που διανύουμε, βλέπεις πολύ κόσμο να κατακλύζει τις εκκλησίες και τους ιερούς ναούς. Δεδομένων των δύσκολων καιρών που περνούμε, ακούς πολύ συχνά σε διάφορα πηγαδάκια , ότι η προσέλευση στην εκκλησία, ειδικά από τις νέες ηλικίες, έχει αυξηθεί σε σχέση με το παρελθόν. Και πράγματι, υπάρχουν πολλοί νέοι που αφήνουν τις ελπίδες τους σε μια δύναμη που πιστεύουν ότι με την βοήθειά της μπορεί να αλλάξει κάτι το οποίο νοιώθουν ότι δεν μπορούν αρχικά να το ελέγξουν, αλλά ότι με την βοήθεια του Θεού θα καταφέρουν να βγουν από τα αδιέξοδα .

Αν δεις κατά την διάρκεια του εκκλησιάσματος κάθε πρόσωπο ξεχωριστά, ίσως αναρωτηθείς τι περιμένει, τι προσδοκά, τι σκέφτεται και τι νοιώθει. Και ερχόμαστε στο ερώτημα του άρθρου: Το να πιστεύεις ή να επιστρέφεις στην πίστη που ορίζει την ταυτότητά σου, μπορεί να σε οδηγήσει σε καλύτερη ψυχολογία και συνεπώς στην καλύτερη σωματική και ψυχική υγεία; Μπορεί σαν επακόλουθο η ψυχολογία αυτή να αλλάξει τα δεδομένα που ζει ο καθένας μας και να ξεπεραστούν οι δυσκολίες;

Η απάντηση κατά την γνώμη μου είναι ΝΑΙ. Η καλή ψυχολογία όμως όπως και σε άλλες περιπτώσεις δεν προγραμματίζεται. Η πίστη προϋποθέτει αυθεντικότητα και όχι σκοπιμότητα. Κάθε φορά που κάποιος προσεύχεται, πρέπει να είναι έτοιμος να ξεκινήσει από το μηδέν. Να το δει σαν μια ευκαιρία για μια καινούργια αρχή. Να παραδεχθεί τα λάθη του, να υποσχεθεί πρώτα στον εαυτό του ότι θα γίνει καλύτερος όταν θα τελειώσει η θεία λειτουργία και να μην μείνει όσο γίνεται στα λόγια, να προσφέρει εφόσον το επιθυμεί ανιδιοτελώς χωρίς να περιμένει τίποτα πίσω… Η αγάπη και το δέος του προς τον Θεό θα του δώσει μέσα του μια διαφορετική αίσθηση ισορροπίας και ηρεμίας, γιατι είναι κάτι που ο ίδιος το έχει επιλέξει και δεν του το έχουν επιβάλλει.

Καλό μας Πάσχα λοιπόν και να μην ξεχνούμε: Την αυθεντική αγάπη την προσφέρεις χωρίς να την περιμένεις, την μετάνοια μέσω της εξομολόγησης θα την γνωρίσεις μόνο αν σκοπεύεις να την ανακαλύψεις, τον δρόμο προς την κάθαρση και την διέξοδο θα τον βρεις μόνο αν τον ακολουθήσεις, και μόνο αν εσύ κρατάς το τιμόνι και πιστεύεις πρώτα στον εαυτό σου. Αν μη τι άλλο η πραγματική θρησκεία προϋποθέτει πρώτα πίστη στις δικές μας δυνάμεις, αναγνώριση του ποιοι είμαστε, και η εξωτερική βοήθεια έρχεται εκεί που δεν το περιμένουμε….

Δημήτριος Μόρφης

Ψυχολόγος - Φοιτητής MBA

Email: dimitrmorfis@gmail.com

Facebook: Dimitris Morfis

ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΕΛΙΚΑ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ;

Ίσως με αυτό το άρθρο να απογοητεύσω πολλούς. Με άλλους πάλι θα συμφωνήσω. Κάθε μέρα στην ζωή μας προσπαθούμε να αλλάξουμε κάποια πράγματα με την ελπίδα να βελτιωθούν προς το καλύτερο. Κάποιες φορές τα καταφέρνουμε, κάποιες άλλες όχι.

Όμως οι άνθρωποι δεν ήμαστε πράγματα. Είμαστε πιο πολύπλοκες οντότητες. Θα μπω λοιπόν στην ουσία του πράγματος: Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν, εξελίσσονται.

Δεν είναι ανάγκη να επιβεβαιωθεί οποιαδήποτε απαισιόδοξη θεωρία. Ούτε φυσικά είναι ανάγκη να συμφωνήσετε με την άποψη αυτή. Βέβαια κάθε άρθρο που παρατίθεται εδώ πρέπει να υποστηρίζεται και από στοιχεία ερευνών, γιατι μιλάμε με όρους επιστημονικής έρευνας και προσπαθούμε να την συνδέσουμε με την καθημερινότητα μας όσο πιο απλά γίνεται.

Έτσι λοιπόν σε μια έρευνα σε δείγματος 8.000 ατόμων στην Αυστραλία, στο ερώτημα αν μέσα σε 2 χρόνια υπήρξε κάποια αλλαγή στους ανθρώπους που συμμετείχαν, βρέθηκε ότι ο παράγοντας «ικανοποίηση για την ζωή» υπέστη σημαντικές μεταβολές στο ενδεδειγμένο διάστημα που πραγματοποιήθηκε. Αυτό είναι ένα καλό πρώτο δείγμα για να συμπεράνει κανείς ότι αν υπάρχει αλλαγή στους ανθρώπους, αυτή προέρχεται από το πώς οι ίδιοι βιώνουν και σκέφτονται για την ζωή. 

Ο κάθε άνθρωπος έχει μέσα του δυνατότητες, ψυχικές και σωματικές. Πολλά από τα επιτεύγματα του μπορεί να είναι αποτέλεσμα πρώτα προσπάθειας, μετά τύχης και πολλών άλλων παραγόντων. Πολύ σημαντικός όμως είναι ο παράγοντας  του πως εξελίσσεται η ψυχή με βάση το πώς σκέφτεται για την ζωή.

Έχει τύχει κάποιες φορές να ευχόμαστε για κάποιον άνθρωπο που έχει ένα ελάττωμα, ή μια συμπεριφορά που δεν μας αρέσει, να αλλάξει. Κάνουμε προσπάθειες να τον πείσουμε, ξοδεύουμε πολύ από την ψυχική μας ενέργεια να του δείξουμε ποιο κατά την γνώμη μας είναι σωστό ή όχι, και περιμένουμε…. Αυταπατόμαστε;

Η αλήθεια είναι ότι κανένας δεν μπορεί να αλλάξει κανέναν. Πως μπορούν λοιπόν να ελπίζουν αυτοί που θέλουν να δουν την αλλαγή μέσα από τα αγαπημένα τους πρόσωπα;

Για να αλλάξουν οι άνθρωποι γύρω μας, ή να εξελιχθούν καλύτερα οι σχέσεις μας, θα πρέπει πρώτα να δούμε πως μπορούμε να εξελιχθούμε καλύτερα εμείς μέσα μας. Πως βλέπουμε την ζωή και πως υποστηρίζουμε αυτά που πιστεύουμε.

Το να προσπαθούμε να πείσουμε κάποιον να αλλάξει δεν είναι ενδεδειγμένος τρόπος. Όμως το να βελτιωθούν κάποια πράγματα σε μας, δεν μπορεί παρά να φέρει αλλαγές στο στενό και ευρύτερο περιβάλλον μας. Αν θέλουμε να βοηθήσουμε κάποιον , θα πρέπει να μάθουμε πώς να βοηθάμε εμάς πρώτα. Αν θέλουμε να πείσουμε κάποιον για το αντίθετο, πρέπει πρώτα εμείς να αποκτήσουμε άποψη για την ζωή μας χωρίς να χρωστούμε σε κανέναν κάτι, ούτε να έχουμε κάποια σκοπιμότητα. Ο ανθρώπινος χαρακτήρας δεν μπορεί να σκορπίζεται ανάμεσα στο τι θέλουμε εμείς και τι θέλουν οι άλλοι. Σεβόμαστε τον διπλανό μας και παράλληλα είναι καλό να σεβόμαστε τον εαυτό μας. Ο αυτοσεβασμός δεν είναι εγωισμός , όταν υπάρχει αυθεντικό ενδιαφέρον για τους άλλους, χωρίς να προσπαθούμε να τους αλλάξουμε.

 Στον αντίποδα, η προσπάθεια να γίνουμε όπως οι άλλοι μπορεί να οδηγήσει σε πολλά ψυχολογικά προβλήματα, άγχη και εμμονές. Ο κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός, απλά παίρνει κάποιο χρόνο από την στιγμή που γεννιέται για να το ανακαλύψει. Δεν μπορεί να μοιάσει με κάποιον για να συμφωνήσει σε αυτό που πιστεύει ότι είναι σωστό. Αυτή είναι η ομορφιά και η δυσκολία της ζωής. Πρέπει να χαίρεται αυτό που είναι, αυτό που μπορεί να κάνει ως το σημείο που μπορεί να το κάνει και να ανακαλύψει αυτά που ήδη υπάρχουν στην ψυχή του ώστε να μπορέσει να τα ενδυναμώσει. Και είναι πολλά. Δεν χρειάζεται να γίνει κάτι άλλο.

Ακούω πολλούς που λένε ότι μακάρι να ήμασταν καλύτεροι. Πως μπορούν να το ξέρουν όμως αν δεν έχουν οι ίδιοι προσπαθήσει να φτάσουν στο καλύτερο δυνατό που μπορούν; Γιορτάστε λοιπόν αυτό που είστε, και που ξέρετε; Μπορεί οι άλλοι να σας αγαπούν ακόμα και για αυτά που δεν μπορείτε να αλλάξετε, και το αντίστροφο….

(Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Σημερινή" της Κύπρου στις 25/8/13)

Δημήτριος Μόρφης

Ψυχολόγος - Μεταπτυχιακός Φοιτητής MBA

Email: dimitmorfis@gmail.com

Facebook: Dimitris Morfis